Day la dau de

1

Ngày soạn: 05/3/2024
Ngày dạy thử: 06/3/2024
Lớp dạy: 5A3,
Người lên lớp: Lành Văn Trình
BÀI 4: SỰ BIẾN ĐỔI HÓA HỌC CỦA CHẤT
1. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
2. Kiến thức:
Sau bài học này, HS trình bày được:


Một số ví dụ đơn giản, gần gũi với cuộc sống về biến đổi hóa học.

2. Năng lực:
Năng lực chung:




Năng lực tự chủ, tự học: Chủ động học tập, tìm hiểu nội dung bài học, biết
lắng nghe và trả lời nội dung trong bài học.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Tham gia tích cực vào các trò chơi,
hoạt động khám phá kiến thức.
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thực hiện tốt nhiệm vụ trong hoạt động
nhóm.

Năng lực riêng:



Trình bày được một số ví dụ đơn giản, gần gũi với cuộc sống về biến đổi hóa
học.
Thực hiện được một số thí nghiệm đơn giản về biến đổi hóa học.

3. Phẩm chất:




Nhân ái: Có ý thức giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt động nhóm để hoàn thành
nhiệm vụ.
Chăm chỉ: Chăm chỉ suy nghĩ, trả lời câu hỏi, làm tốt các bài tập.
Trách nhiệm: Giữ trật tự, biết lắng nghe, học tập nghiêm túc.

1. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
2. 1. Đối với giáo viên:

2






Giáo án.
Máy tính, máy chiếu.
Các hình ảnh, video liên quan đến bài học.
Các thẻ đáp án (A, B, C, D).
Phiếu thực hành và dụng cụ thí nghiệm.

2. Đối với học sinh:



SHS, vở ghi.
Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động của giáo viên

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Khơi gợi sự hứng thú tìm hiểu bài
mới của HS.

Hoạt động của học sinh
 
 

b. Cách thức thực hiện:

 

- GV cho HS thảo luận câu hỏi khởi động SGK
20: Nêu một số cách em có thể làm để biến đổi
một tờ giấy.

- HS thảo luận, suy nghĩ
trả lời câu hỏi khởi động.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi. 
 
- GV nhận xét chung, dẫn dắt vào bài học: Bài 4.
Sự biến đổi hóa học của chất.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Sự biến đổi hóa học.
a. Mục tiêu: HS trình bày được sự biến đổi hóa
học trong trường hợp đơn giản.

 
 
 
- HS trả lời: Một số cách
làm biến đổi một tờ giấy:
Gấp, cắt nhỏ, vò, đốt,…
- HS lắng nghe, chuẩn bị
vào bài mới.
 

b. Cách tiến hành:

 

- GV cho HS xem video cho vôi sống vào nước
(0.15s – 2.00s).

 

3

- GV mời 1 HS nhận xét sự biến đổi của vôi sống
sau khi xem xong video.
 
- GV nhận xét: Đây là sự biến đổi hóa học. Vôi
sống khi thả vào nước đã không giữ lại được tính
chất của nó nữa.
- GV cung cấp thông tin kiến thức về sự biến đổi
hóa học:
+ Chất ban đầu sẽ biến đổi thành chất khác khi
xảy ra biến đổi hóa học.
+ Một số dấu hiệu của sự biến đổi hóa học có thể
nhận thấy như biến đổi màu sắc, thay đổi mùi vị,
có khí được tạo thành, xuất hiện vẩn đục,…

 
- HS xem video.
 
- HS nêu hiện tượng: Vôi
sống khi thả vào nước đã
bị biến đổi thành vôi tôi
dẻo quánh, kèm theo sự
tỏa nhiệt.  
- HS lắng nghe, tiếp thu.
 
 

- HS lắng nghe, ghi chép
- GV yêu cầu HS từ định nghĩa về sự biến đổi hóa nội dung kiến thức về sự
biến đổi hóa học.
học, thảo luận nhóm đôi hoàn thành nhiệm vụ
sau:
 
 Sự biến đổi của đường trong trường hợp nào
 
dưới đây là biến đổi hóa học và trường hợp nào
không phải biến đổi hóa học? Vì sao?
 
+ Trường hợp 1: Hòa tan đường trong nước
- HS nhóm đôi suy nghĩ
+ Trường hợp 2: Đun nóng đường đến khi đường hoàn thành nhiệm vụ.
đổi màu sắc và có mùi khét.
 
- GV mời đại diện 1 – 2 cặp trình bày kết quả thảo
luận. Các cặp còn lại chú ý lắng nghe để nhận xét  
bổ sung.
 
 
 
 
 
 
- HS trả lời: Sự biến đổi
của đường trong trường

4

- GV nhận xét, chốt đáp án đúng.
- GV liên hệ với phần khởi động, đặt câu hỏi: Vậy
mảnh giấy bị xé vụn có phải là sự biến đổi hóa
học không? Tại sao?
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.
 

hợp 2 là sự biến đổi hóa
học vì dưới tác dụng của
nhiệt, đường đã không giữ
được tính chất của nó
nữa, nó đã bị biến đổi
thành một chất khác. 
- HS chữa bài.

 

- HS lắng nghe câu hỏi,
suy nghĩ câu trả lời.

 

 

 

 

- GV nhận xét, tuyên dương HS có câu trả lời tốt
và chuyển sang hoạt động tiếp theo.

 

Hoạt động 2: Thực hành, thí nghiệm.
a. Mục tiêu: HS thực hành được một số thí
nghiệm đơn giản về sự biến đổi hóa học.
b. Cách tiến hành:
- GV chia lớp thành 4 nhóm, phát cho mỗi nhóm
nhóm một phiếu thực hành và một bộ dụng
cụ Thí nghiệm 1. Tìm hiểu sự biến đổi của
gạo và Thí nghiệm 2. Tìm hiểu sự biến đổi của vỏ
trứng.
- GV hướng dẫn HS cách tiến hành các thí
nghiệm như trong phiếu thực hành.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS dự đoán hiện tượng
xảy ra trên vỏ trứng trong mỗi cốc ở thí nghiệm 2.
 
 
- Mỗi thí nghiệm, GV cho các nhóm 3p thực hành.

 
- HS trả lời: Xé giấy không
phải là sự biến đổi hóa
học vì mảnh giấy bị xé vụn
nhưng vẫn giữ nguyên tính
chất của nó, không bị biến
đổi thành chất khác.
- HS lắng nghe, tiếp thu.
 
 
 
 
- HS tạo nhóm, nhận phiếu
thực hành và bộ dụng cụ
hóa chất 2 thí nghiệm.
 

5

GV quan sát, hướng dẫn các nhóm khi cần thiết.

 

- GV yêu cầu các nhóm hoàn thành các câu hỏi
thảo luận trong phiếu thực hành sau khi làm xong
các thí nghiệm.

- HS chú ý lắng nghe để
nắm được cách thực hiện.

- GV mời đại diện từng nhóm báo cáo kết quả
hoàn thành phiếu thực hành.
 
 

- HS dự đoán hiện tượng:
+ Cốc A (vỏ trứng trong
giấm): Có sự biến đổi hóa
học.
+ Cốc B (vỏ trứng trong
nước): Không có sự biến
đổi hóa học.

 
 
- GV nhận xét chung, chốt lại đáp án đúng, tuyên
dương các nhóm thực hành tốt.
- GV cho HS xem thêm video về thí nghiệm cho
quả trứng vào giấm ăn.

- Các nhóm thực hiện các
thí nghiệm.
 
 

Hoạt động 3: Một số ví dụ về sự biến đổi hóa
học.

- Các nhóm hoàn thành
câu hỏi thảo luận trong
phiếu thực hành.

a. Mục tiêu: HS trình bày được một số ví dụ đơn
giản về sự biến đổi hóa học.

 

b. Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS làm việc nhóm đôi, xác định sự
biến đổi hóa học của chất trong các trường hợp
dưới đây và giải thích:
Trường hợp nào dưới đây thể hiện sự biến đổi
hóa học của chất? Vì sao?
Xi măng, cát và nước
được trộn với nhau

Xi măng và cát khô
được trộn với nhau

- Đại diện nhóm báo cáo
kết quả hoàn thành phiếu
thực hành:
Thí nghiệm 1:
+ Hạt gạo khi được nghiền
nhỏ có sự biến đổi hình
dạng so với hạt gạo chưa
nghiền.
+ Gạo và cơm có màu sắc
giống nhau (màu trắng);
mùi, vị khác nhau.

6

Đinh sắt bị bẻ cong

Đinh sắt bị gỉ

Than củi bị đốt cháy
Than củi bị ướt
- Mỗi trường hợp, GV mời đại diện 1 cặp trả lời.
Các cặp còn lại chú ý lắng nghe và nhận xét, bổ
sung.

+ Khi nấu thành cơm, hạt
gạo đã có sự biến đổi hóa
học.

Thí nghiệm 2: Vỏ trứng 1
ở cốc A bị biến đổi hóa
học vì có khí được tạo
thành, vỏ trứng biến đổi
- GV nhận xét, chốt lại đáp án đúng.
tính chất khi cho giấm ăn
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân suy nghĩ trả lời vào.
câu hỏi: Trong những cách em làm biến đổi tờ
giấy, cách nào làm cho tờ giấy có sự biến đổi hóa - HS lắng nghe, chữa bài.
học? Vì sao?
- HS xem video.
- GV mời đại diện 1 HS trả lời câu hỏi.  

- HS làm việc theo cặp.

- GV chốt lại đáp án đúng, chuyển sang hoạt
động tiếp theo.

- HS trả lời:

ả lời đúng.

+ Các hình 6, 8, 10 có sự
biến đổi hóa học.

* CỦNG CỐ
- GV tổng kết lại nội dung kiến thức chủ yếu của
cả bài học: Khi có biến đổi hóa học, chất ban đầu
sẽ bị biến đổi thành chất khác như gạo nấu thành
cơm, đinh sắt thành đinh gỉ, giấy cháy thành tro,
…

- HS chữa bài.

 HS lắng nghe, rút kinh
nghiệm cho các tiết học
sau.

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong  
giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở,
động viên những HS còn chưa tích cực, nhút
 
nhát.
- HS chú ý lắng nghe và về
* DẶN DÒ
nhà thực hiện các yêu cầu
của GV.
- Ôn tập kiến thức đã học.
- Làm bài tập trong VBT.
- Đọc và chuẩn bị trước bài sau – Bài 5. Năng
lượng và năng lượng chất đốt.

7