Day la dau de

Thông tin ebook
Tập truyện hài hước: Chuyện đời trong quán rượu
Tác Giả: Azit Nesin
Dịch giả: Thái Hà, Đức Mẫn
NXB: Hội nhà văn - 2002
Số hóa và thực hiện ebook: hanhdb, kajerin
Ngày hoàn thành: 05 - 05 - 2012
Diễn đàn www.e-thuvien.com & Tinhtebook

Chuyện đời trong quán rượu
- Chào ngài!
- ?…
- Tôi xin chào ngài ạ!
- Xin chào, chúc ngài một buổi tối đẹp?
- Tôi không quấy rầy ngài đấy chứ?
- Có gì đâu… Có điều… Tôi không nhớ đã gặp ngài ở đâu?…
- Chúng ta chưa gặp nhau bao giờ… Hà-hà! Bây giờ mới
gặp…
- À thảo nào…
- Chẳng là tôi thấy có người ngồi uống một mình, tôi chợt
nghĩ, ta thử đến ngồi bên, nói chuyện…
- À ra thế…
- Vậy ta có thể nâng cốc làm quen được không?
- Xin sẵn lòng ngay…
- Ngài biết không, tôi không thích uống một mình. Uống phải
có nhóm, hoặc một vài bạn!
- Nhưng tôi không thích đông người, tôi chỉ thích ngồi với
chính mình thôi…
- Biết làm sao được, người ta vẫn bảo, sự cô đơn là ân huệ của
thánh Ala.
- Và còn là ân huệ của tôi nữa chứ. Sự cô đơn của thánh là vĩ
đại, còn của tôi là tiểu tiết…
- Ngài nói hay quá! Xin nâng cốc vì sự cô đơn tiểu tiết của
ngài!
- Xin cám ơn!
- Ngài có muốn ngồi sang bàn tôi không?
- Không, tôi không muốn quấy rầy ngài…

- Vậy ngài cho phép tôi sang ngồi với ngài nhé!
- Xin vâng, mời ngài!
- Tôi vui quá đi mất! Xin hỏi, hiện giờ ngài sinh sống ra sao?
- Sống ra sao à? Mà liệu đây có phải là cuộc sống không?! Thà
chết quách đi còn hơn!
- Làm sao lại phải thế… Nếu có nỗi buồn thì phải giải tỏa!
Nào, xin nâng cốc chúc sức khỏe ngài!
- Cả của ngài nữa! Thế còn ngài sống ra sao?
- Tôi ấy à? Tuyệt vời! Chỉ có thể nói là tuyệt hảo!
- Một con người hạnh phúc… Chúc ngài giữ mãi được lòng
yêu đời!
- Vậy xin nâng cốc vì lòng yêu đời! Tôi rất thích cái quán rượu
ấm cúng này.
- Còn tôi thì chẳng thích ở đây tí nào…
- Nghĩa là ngài thích sòng bạc, thích nhà hàng lớn?
- Tôi không thể chịu được.
- Vậy thì những quán cà phê ngoài trời dọc phố bờ sông?
- Tôi căm thù chúng!
- Vậy sao ngài lại tới đây?
- Cũng không biết nữa… Nào, để nâng cốc… Xin thêm một li
nữa đi!
- Chúc ngài có trạng thái tâm hồn sảng khoái! Ngài cứ ngồi
với vẻ mặt như người chết rồi thế này… Ngài có một nỗi đau
khổ gì vậy?
- Không phải chỉ có một nỗi đau khổ! cả đời tôi là những nỗi
khổ tràn trề!.., Tôi đã mất mẹ…
- Xin chia sẻ nỗi đau. Ngài hãy gắng lên… Nào, ta uống để
tưởng nhớ bà cụ! Bà cụ ngài mất khi nào nhỉ?
- Bốn mươi lăm năm đã qua… Năm ấy tôi mười ba tuổi.
- Ngài bớt sầu đi! Thời gian chữa lành mọi bệnh…
- Tôi vẫn cứ thấy như là hôm qua…

- Những việc ấy không ai giúp được ngài cả… Làm thế nào
được kia chứ! Mẹ tôi cũng mất bốn mươi làm năm trước đây,
hồi ấy tôi cũng mười ba tuổi. Thôi, tốt nhất là ta cạn chén!
- Ngài có vẻ như là không thấy đau khi mẹ mất?
- Ngài nói gì vậy!… Tôi cũng đau khổ lắm chứ… Nhưng phải
nghĩ thế nào đây? Cái chết là tất yếu. Tôi đành cố quên… Nếu
không thì không sống nổi!
- Còn tôi thì lại cố nhớ!
- Nhưng mà còn phải sống!
- Sống thì ích lợi gì?
- Thế nhưng chết thì có ích lợi gì không? Chúng ta ai rồi cũng
tới đó cả! Việc gì phải vội?
- Ngài là người lạc quan chủ nghĩa!
- Tất nhiên, cuộc đời này thật là đẹp! Còn ngài, tôi thấy ngài là
người bi quan chủ nghĩa!
- Tất nhiên, xung quanh ta cái gì cũng ghê tởm…
- Nhưng ngài đừng quan tâm đến cái ghê tởm, cố gắng làm sao
không biết đến nó.
- Nhưng tôi có điếc và có mù đâu… Thôi, ta lại làm một li cái
đã…
- Tuyệt vời! Xin chúc mừng ngài thoát khỏi mọi điều nặng nề!
- Cảm động quá… Tôi đề nghị ta gọi nhau bằng “cậu, tớ” đi,
như thế thú vị hơn nhiều!
- Xin kí cả hai chân hai tay!
- Xin cạn chén cho tình bạn hai ta!
- Xin cậu. Cậu dẹp buồn đi, cậu di! Vui lên đi!
- Không được đâu… Xung quanh toàn là đau đớn và tai họa…
Bố tớ đã qua đời.
- Bất hạnh quá… Thế ông cụ về trời hồi nào?
- Mới đây thôi, mới vẻn vẹn có hai tháng… Ông ấy bị cái ung.

- Đừng khóc, người anh em… Ông cụ tớ cũng đã mất, mà
cũng mới hai tháng, mà cũng ung thư.
- Thế sao cậu chẳng đau lòng tí nào?
- Ích gì kia chứ. Dẫu tớ có bị giết chết đi nữa thì ông cụ cũng
chẳng hồi sinh lại được.
- Tớ nhìn cậu và thấy kinh ngạc…
- Có gì mà kinh ngạc? Ông ấy cũng chẳng còn trẻ dại nỗi gì,
ông ấy cũng đã sống đủ số năm tháng trời cho: tám mươi lăm
tuổi…
- Lạ quá nhỉ! Ông già nhà tớ cũng tám mươi lăm.
- Tớ còn cho rằng ông ấy gặp may: cuối cùng ông ấy đã thoát
được những đau đớn không sao chịu được… Nào ta tưởng nhớ
ông ấy một li!
- Xin vâng… Nhưng dù sao thì cái chết cùng là một cái gì quái
đản… Cứ nghĩ đến nó là cuộc sống trở nên nặng nề quá sức…
- Còn tớ thì cứ có dịp nghĩ đến nó là cuộc sống lại ra chừng
bội hảo!
- Vợ tớ bỏ tớ rồi… Vợ tớ… Làm sao chịu đựng được cái nỗi
nhục ấy?
- Uống đi, rồi sẽ quên hết… Cậu biết không, tớ cũng bị bỏ…
- Thê cậu còn vui cái nỗi gì nữa? Rõ ràng là cậu không yêu cô
ta, còn tớ mà thiếu nàng - tớ không sống được…
- Sao lại thế… Tớ cũng yêu chứ, nhưng cậu đừng quá ủy mị.
Đã chạy đi - thì cứ để chạy đi cho khỏe!
- Thế nhưng tớ biết làm gì, tớ biết ăn nói ra sao?
- Rất đơn giản! Cho cô ấy được li dị, còn mình lấy vợ khác!
Thế là xong! Thôi, ta lại bỏ qua chuyện ấy! Nào, cạn li cho
tình yêu!
- Khoan đã, cậu… Tớ còn một tai họa - nhân tình có việc phải
đi hai tuần…
- Vậy thì đó cũng chính là lí do khiến tớ bồn chồn lo lắng!
Tình nhân của tớ cũng đi. Tớ buồn quá, nhưng lại vui vì sắp

được gặp lại… Nào, hãy uống vì những chiến tích yêu đương
của cậu!
- Cậu làm tớ phát điên mất… Tớ đang ốm! Cậu hiểu không?
- Tớ thương cậu quá, thật lòng đấy. Nào, ta uống chúc sức
khỏe cậu! Cụng li đàng hoàng - rồi cậu sẽ quên hết bệnh tật…
- Chao ôi, ước gì…
- Cậu có bị loét dạ dàv không?
- Sao cậu lại đoán ra được?
- Đơn giản thôi, vì chính tớ bị.
- Vậy mà sao cậu bình chân như vại?
- Nhưng cuống cuồng lên làm gì? Như thế có thể xấu đi, chẳng
hạn nó chuyến thành ung thư. Thà cứ để loét còn hơn… Thôi,
ta lại uống, cầu chúc tớ với cậu không bị ung thư!
- Trời ơi, làm sao tớ lại rủi ro đến thế?
- Còn gì nữa?
- Ở cơ quan chúng nó chèn ép, nửa năm nay không lên chức
nào… Mà trong bọn lãnh đạo tớ lại chẳng quen ai, chẳng có ô
dù gì cả…
- Hà hà hà? Thôi đi, người anh em, cậu làm tớ vui quá! Nào
một tợp nhanh lên!
- Tớ nói cái gì mà cười?- Có gì đâu… Hà… Hà…! Có điều là
chuyện tớ, cũng y hệt như vậy? Tớ ở công sở cũng tối tăm
lắm…
- Thế sao vẫn vui được?
- Vậy khóc lóc hay sao? Ít ra thì tớ vẫn giải quyết được công
việc, còn để mà sống thì cần quái gì ô dù! Uống chút xíu đi! .
- Rồi người ta tống khứ cậu ra khỏi nhà vì hết tiền trả, lúc ấy
xem cậu còn vui được không?
- Chà, hà.., hà… hà…! Cổ vẫn còn khô rượu… Cậu nói vui
quá, chỉ có điều tớ hết sức…
- Cậu có chuyện gì?
- Chính tớ bị đuổi ra khỏi nhà và bị tịch biên tài sản…

- Lại thế sao? Tớ cũng bị hệt như vậy, tớ mất cả máy thu
thanh, cả tấm thảm…
- Cái đồ vứt đi ấy mà chúng nó cũng lên biểu bảng hẳn hoi…
- Thế còn cậu, sao cậu lấy làm hài lòng?
- Bởi lẽ nó không còn là cái máy thu thanh nữa, mà là cái “đỉ
bo”, cuối cùng là tớ thoát được nó, còn tấm thảm thì toàn
những rệp với mối. Có gì mà tiếc, bao giờ có tiền tớ mua mới
hết!
- Cậu biết hi vọng, thế là tốt, còn tớ thì hoàn toàn khác.
- Sao cậu lại không thế?
- Cậu biết không, chỉ riêng những chuyện tớ kể cho cậu nghe
cũng đủ…
- Có chuyện mà khóc… Rót đi!
- Làm sao mà không khóc được kia chứ… Kết quả bầu cử vừa
rồi - ê chề quá. Cái đảng danh giá nhất của chúng tớ mất bao
nhiêu là phiếu…
- Cậu vào đảng ấy đấy à? Còn tớ thì cho rằng đó là chuyện
trục lợi!
- Miệng lưỡi cậu cùng lắt léo đấy chứ?
- Sao lại không? Bị một cái tát như thế, chính đảng ấy tất phải
khôn ra, phải ráng sức, còn nếu nó lên cầm quyền lúc này thì
nó chỉ bị làm nhục mà thôi.
- Thôi, tốt hơn hết là ta lại uống…
- Sẵn sàng!
- Không, một khi đã không, may mắn, thì sẽ không may
mắn…
- Sao cậu lại rền rĩ lên thế?
- Làm sao được… Hôm qua đội bóng “Phì phò” lại bị thua rồi.
Thế là năm nay chúng tớ không thành quán quân được nữa…
- Tớ không, hiểu sao cậu cứ lo buồn mãi? Đội “Phì phò” phải
mau chóng loại trừ những tên ba láp còn huấn luyện viên thì
cũng đã đến lúc phải dùng chối xể mà quét bỏ đi: Rồi xem
sang năm đội “Phì phò” sẽ cho mọi người biết tay!

- Nào, xin một li cho anh em “Phì phò”!
- Cụng đi, anh bạn!
- Chao ôi, giá như không còn những khoản nợ…
- Cậu lại có chuyện gì rồi? Thế cậu còn nợ bao nhiêu?
- Cả thay tròn bốn ngàn lia …
- Cả thảy bốn ngàn? Đúng bằng món nợ trên vai tớ…
- Mà cậu cứ vui?
- Nếu không thì chết à! Nợ nần đuổi theo kị sĩ như cái roi đuổi
theo lưng ngựa, đó là động lực tốt nhất để làm việc…
- Ôi chao, lại vẫn còn tai họa!
- Chẳng lẽ cậu không thế thôi những khúc bi ca này sao? Còn
tai họa gì nữa?
- Cậu có đọc báo không?
- Sao lại không?
- Hành tinh chúng ta đang bị nguy khốn? Sao chổi sắp quệt
vào trái đất…
- Nghĩa là tận thế chứ gì? Vui quá. Ha… ha… ha!
- Tất cả chúng ta cùng chết!
- Đáng đời quá rồi? Ha… ha…ha? Vui quá, mà phải vui chứ!
Nào, cạn di!
- Trời đất ơi ! Tớ buồn nôn…
- Sao cậu cứ rên rỉ mãi vậy?
- Không có gì đâu.
- Không có gì thì đừng kêu trời lên như thế!
- Tớ chỉ kêu trời thế thôi… Để có cớ mà uống.
- Vậy thi tớ có lời khen cậu. Tuyệt quá!… Ha .. ha… ha!
- Cậu cười cái gì?
- Đế uống cho nó vui hơn… Không thể uống mà lại không có
niềm vui!
- Hô… hô… hô…!

- Ha… ha… ha!
Quán rượu nhỏ đã đông người. Trên tường, đối diện với quầy
rượu treo một tấm gương to. Cạnh gương, sau một chiếc bàn
nhỏ suốt buổi tối có một ông khách ngồi một mình, ông ta nói
chuyện với bóng mình rất lâu, những câu nói lảm nhảm của
ông cứ xen kẽ với tiếng cười, tiếng khóc…
Bỗng có một tiếng “choang” vang lên! Đầu tiên ông khách
ném vào gương cái li rượu, rồi sau là cái bình rượu. Những
manh gương văng ra loảng xoảng – người đối chuyện với ông
suốt cả buổi tối đã bị giết chết.
Thế nhưng vẫn còn lại một điều không ai biết được: Cái con
người đã thôi tồn tại ấy là ai: người lạc quan hay kẻ bi quan?
ĐỨC MẪN dịch

Một đêm khủng khiếp
Làm sao tôi có thể ngờ được rằng có ngày nào đó tôi lại bị ra
hầu toà bởi các quốc vương và hoàng đế? Các bạn hẳn đã nghe
nói về quốc vương Ai Cập Faruk, người đã bị chính thần dân
nước mình đuổi ra khỏi vương quốc? Và vợ của quốc vương
không sinh được cho ông những đứa con trai, thế là bà bị ông
ruồng bỏ. Sau đó, quốc vương Iran phế truất hoàng hậu của
mình cũng chỉ vì lý do như vậy.
Nhân chuyện đó tôi bèn viết một bài châm biếm về số phận
các bà hoàng đôi khi cũng hẩm hiu như thế nào. Vì tôi còn viết
về đề tài gì được nữa? Viết về những đồng bào của tôi thì chắc
chắn chẳng bao giờ được in! Dù tôi có viết về cái gì đi nữa sẽ
bị đưa ra toà ngay! Chính vì thế tôi đành phải viết về các
hoàng hậu, quận chúa nước khác.
Vậy mà ai ngờ cả hai bà hoàng kiện tôi ra toà. Các vị đại sứ
của họ ở Ăngcara gửi công hàm cho Bộ ngoại giao nước tôi
cực lực phản đối, tuyên bố rằng bài báo của tôi có thể là
nguyên nhân khiến quan hệ giữa nước tôi và nước họ xấu đi.
Thế là vụ kiện được khởi tố và tôi bị đưa ra toà xét xử.
- Anh đã xúc phạm đến quốc vương và hoàng hậu!
- Không, tôi không xúc phạm!
- Anh xúc phạm!
- Tôi không xúc phạm!
Chúng tôi mặc cả với nhau rất lâu tại toà, cuối cùng tôi đành
chấp nhận sáu tháng tù. (Tôi rất muốn biết người dân Ai Cập
có biết tin tôi bị ngồi tù chỉ vì vị cựu hoàng đế của họ hay
không?)
Câu chuyện tôi kể cho các bạn dưới đây xảy ra đúng vào thời
gian tôi bị ngồi tù đó.
Tình cảnh trong tù của tôi thật bi đát. Dù có xoay xoả cách nào
tôi cũng không có một xu, không có ai đến thăm và gửi quà
cho tôi? Nhưng bị tù như tôi người ta chỉ giễu cợt!

Thậm chí nhiều người còn ghen tức vì tôi chỉ bị có sáu tháng.
Bởi có người bị kết án đến hai mươi, ba mươi năm. Vì thế họ
bảo tôi:
- Sáu tháng? Có thế mà cũng ca cẩm! Anh cứ xoay người sang
trái, rồi xoay người sang phải là hết sáu tháng ngay!
Mà đúng thật, vì khi ngồi tù, mỗi lần trở mình xoay người anh
sẽ làm thật chậm rãi. Quay sang phải là mùa hè, quay sang trái
là đã là mùa đông. Bởi bốn mùa trong tù còn có thể trôi qua
theo cách nào khác được nữa!
Mọi chuyện kể ra cũng không sao, duy chỉ có điều là không có
tiền mua chè và thuốc lá. Thỉnh thoảng Hội chữ thập đỏ cũng
vào phân phát thức ăn. Và anh cứ việc cầm thìa đi theo anh
Chữ thập đỏ. Nhưng ở ngoài vợ con đang đói. Chữ thập đỏ
không thể cứu trợ họ được. “Cho thế mới đáng đời, lão già ngu
ngốc, - tôi thầm trách mình - Tự dưng dính dáng vào mấy bà
hoàng, bà chúa!”.
Bỗng tôi nghe được tin: nếu tôi xin lỗi, người ta sẽ trả tự do
cho tôi. Tôi suy nghĩ: Không! Chuyện đã đến nước này thì cứ
mặc kệ, tôi sẽ không xin lỗi gì hết! Tôi cương quyết ngồi tù
hết thời hạn. Đấy, các bạn thấy tôi dũng cảm, kiên cường thế
đấy!
Nhưng thời buổi này người ta đâu có coi lòng dũng cảm ra cái
quái gì! Thôi, đừng có nghĩ vớ vẩn nữa, mà phải tìm cách làm
việc: phải viết báo, rồi gửi người quen đưa đến các báo và tạp
chí. Thế là tôi bắt đầu bí mật viết báo. Các bài báo của tôi
không ký tên, nhưng qua giọng văn người ta vẫn nhận ra tác
giả là tôi thế nên một hôm ông giám ngục cho gọi tôi đến. Ông
ta là người tốt, đã có hai đứa con: con trai đang học trung học,
còn con gái học ở Đại học tổng hợp. Ông ta bảo các bài báo
của tôi có thể khiến ông ta bị liên lụy - có thể ông sẽ bị đổi về
tỉnh lẻ. Và như thế việc học hành của mấy đứa con sẽ bị dở
dang…
- Anh hãy thương mấy đứa con tôi! - Ông ta van xin tôi.
Lạy thánh Ala! Tôi biết thương ai đây: con tôi hay con ông
giám ngục? Thôi được, tôi sẽ thương mấy đứa con ông ấy,
nhưng còn mấy đứa con tôi thì ai thương đây? Phải thú thật
rằng tôi vẫn phải thương mấy đứa con tôi trước, vì thế tôi vẫn

tiếp tục viết. Thế là người ta bắt đầu tìm cách ngăn chặn các
mối liên hệ của tôi với bên ngoài. Nhưng ngăn chặn cách mấy
thì các bài báo của tôi vẫn tiếp tục xuất hiện. Các vị xếp toà,
tất nhiên, bắt đầu điều tra. Một vị thẩm phán đến gặp tôi, và
với nụ cười dịu dàng, ông ta hỏi tôi làm cách nào chuyển được
bài báo ra ngoài. Tôi bèn hỏi ông ta, thế làm cách nào mà dao
găm và herôin vẫn tuồn được vào trong tù? Bởi nếu đám tù
nhân có cách nhận được hêrôin và vũ khí thì tôi cũng có cách
chuyển các bài báo ra ngoài…
Vị thẩm phán cười rất hồn nhiên, còn tôi thì bị nhốt vào biệt
khám. Đối với dân nghiện ma tuý thì các phòng giam chung
hơi thiếu, nhưng vì chỉ có mình tôi viết báo, nên chọn một
phòng riêng cho tôi không thành vấn đề.
Người ta chỉ cho phép tôi ra ngoài vào những ngày thăm
viếng, còn sau đó lại khoá chặt phòng lại. Với lại, cũng chẳng
có ai đến thăm viếng tôi, hoặc giả có thăm viếng thì cũng toàn
đến tay không. Mà các bạn biết đấy, suốt ngày thui thủi một
mình không có người nói chuyện nặng nề biết chừng nào!
Nhất là đối với người thích nói chuyện như tôi. Suốt ngày cứ
đi đi lại lại trong buồng, xin ra ngoài đi vệ sinh, rồi lạị bị nhốt
trở lại…
Thời gian như ngừng trôi! Tiền không có, không có gì hết. Hát
mãi cũng chán. Gào mãi rồi cũng khản cổ. Ước gì người ta
đưa thêm một người nữa vào buồng tôi… cho dù là tên ăn thịt
người cũng được… Thậm chí một con quỉ dữ cũng được. Tôi
đồng ý hết! Miễn sao có người để nói dăm ba câu. Cứ tối tối
viên cai ngục đi kiểm tra biệt khám. Tôi gợi chuyện với hắn,
nhưng hắn không bắt chuyện. Hắn cứ im lặng quan sát buồng
giam, im lặng đóng cửa, gài then sắt kêu loảng xoảng, rồi im
lặng bỏ đi.
Tôi phải sống đơn độc thế đúng ba tháng, còn một tháng nữa
thì mãn hạn tù. Đúng ngày hôm đó tôi được người đến thăm.
Anh ta mang cho tôi không biết bao nhiêu thứ! Nào thuốc lá,
nào nho, nào dưa hấu, dưa bở, rồi lại cả bơ, pho mát, cà chua
và mứt quả nữa. Căn buồng của tôi bỗng chốc biến thành một
cửa hàng thực phẩm. Tôi chén một bữa thoả thuê, nhét làn
thức ăn vào gầm giường, rồi khoan khái ngồi nghỉ. Chỗ thức

ăn ấy chắc cũng đủ cho tôi cả tháng. Bây giờ chỉ cần có người
để nói chuyện…
Đêm đến. Trong buồng bắt đầu lạnh. Tôi ngồi xuống tấm
phản, choàng chăn dạ lên vai và bắt đầu làm thơ. Bỗng có
tiếng khoá kêu lách cách, tiếng cửa sắt mở rin rít và có hai
người bước vào. Một trong số đó là viên cai ngục.
- Tên này sẽ ở đây! - Viên cai ngục buông sõng một câu bảo
tôi rồi bỏ đi ngay.
Vậy là cuối cùng tôi không phải sống một mình! Tôi hạnh
phúc quá!
- Mời anh ngồi!… - Tôi nói và bắt đầu quan sát gã mới đến.
Trời ơi!… Người ngợm hắn trong mới kinh khủng làm sao!
Ngắn ngủn, lùn tì, béo mập, trông như người vuông, lúc hắn đi
người cứ lắc lư như con bò mộng vừa ăn quá no. Hắn hoàn
toàn không có cổ. Cái đầu vuông như mọc thẳng từ thân
người. Cặp mắt ti hí, lười biếng đảo đi đảo lại rồi nhìn chằm
chằm vào tôi.
- Chào anh bạn, mong cho thời hạn của bạn chóng hết - Tôi
lên tiếng.
- Cầu thánh Ala! - Giọng hắn vừa ồm ồm, vừa rè rè.
“Lạy trời, may quá! Hắn biết nói, nghĩa là dù sao vẫn là
người!”.
Ngồi đi, - tôi mời hắn lần nữa. - Thế bạn vào đây vì tội gì vậy?
- Tớ “thịt” một thằng lợn! - Hắn đáp, đoạn nhìn tôi với ánh
mắt khiến tôi gai hết người.
- Thế… tên bạn là gì
- Beni Tatgi.
- Đừng buồn, ông Tatgi!
- Đừng gọi tớ là “ông”, tớ cáu đấy!
- Thôi được, anh Tatgi!
- Đừng gọi tớ là “anh”, tớ điên tiết đấy… - Thế chuyện xảy ra
ở đâu?
- Ở nhà thương điên…

“Càng ngày càng gay go hơn…” - Tôi lại bắt đầu thấy lạnh
xương sống.
- Vào thời gian nào?
- Chập tối nay… Tớ bóp cổ nó, thế là bị tóm vào đây.
- Ai - ai - ai!…
- “Ai - ai - ai” cái gì?…
- À không, ấy là tớ muốn nói mọi chuyện thế là tốt! Cầu thánh
Ala cho cậu lúc nào cũng gặp may!
Chúng tôi im lặng. Tôi khẽ nhìn trộm hắn, bụng nghĩ thầm:
“Chết rồi! Nguy cho mình rồi… Làm cách nào cho hắn vui vẻ
lên một tí đây?…”
- Nhưng nguyên do là tại làm sao?
- Hôm nay ở nhà thương điên là ngày thăm viếng. Thằng lợn
ấy được người nhà tiếp tế cho một tảng xúc xích. Hắn nhét
ngay xuống dưới gối. Cứ hễ trông thấy thằng nào nhét cái gì
xuống dưới gối hay gầm giường là tớ nổi máu điên. Có ai tiếp
tế cái gì phải bỏ ra cho mọi người cùng ăn chứ! Thế là đang
lúc hắn ngủ, tớ bóp cổ hắn!
- Ông Tatgi này, ông làm thế là đúng lắm! À này, ông ăn nho
không? Có cả bơ và xúc xích đấy…
- Tớ đã nói rồi, đừng gọi tớ là “ông”, tớ điên tiết đấy.
Chúng tôi im lặng. “Ôi lạy thánh Ala, con phải cư xử thế nào
bây giờ!…”
- Nghĩa là, chuyện xảy ra ở nhà thương điên?
- Phải.
- Kể cũng ngạc nhiên đấy!
- Ngạc nhiên cái gì?
- Vì tớ thấy cậu là người hoàn toàn bình thường. Sao lại phải
vào nhà thương điên nhỉ?
- Lúc đầu tớ bị giam ở trại này. Ở đây tớ đã giết một thằng, thế
là bị đưa vào nhà thương điên.

- Ai - ai - ai! Thật là bất công! Thế cậu giết thằng cha ấy vì…
lý do gì?
- Tớ bị quẳng vào một căn buồng, bị cùm chân… Sau đó
người ta tống thằng cha ấy vào cùng buồng tớ. Có lần người ta
mang đến cho hắn một hộp mứt. Tớ theo dõi, thấy hắn nhét
ngay vào gầm giường. Cứ nhìn thấy cảnh ấy là tớ sôi máu. Có
ai đem tiếp tế cái gì phải bỏ ra cho mọi người cùng ăn! Vậy là
đêm đến, lúc hắn ngủ, tớ “thịt” luôn.
- Ông Tatgi, ông làm thế là rất đúng! Cầu thánh Ala…
- Đã bao lần tớ nói rồi: đừng gọi tớ là “ông”, kẻo tớ lại điên
lên đấy!
- Tôi vội vàng lôi ngay lọ mứt trong làn ra đưa mời hắn.
- Cậu nếm thử đi!
Chúng tôi lại im lặng. Tim tôi bắt đầu đập thình thịch. Nếu tôi
gọi người tới cứu chắc chắn hắn sẽ thịt tôi trước khi người ta
kịp đến.
- Sao người ta lại có thể tống vào xà lim một người như cậu
nhỉ? Thật không thể tưởng tượng được…
- Tớ giết một thằng trong khám nên mới bị vào xà lim.
- Chuyện thế nào?
- Chả thế nào cả…
- Nghĩa là cậu đã làm đúng! Cầu thánh Ala cho cậu sức lực để
tiếp tục các việc công bằng! À, mà xin lỗi hỏi cậu một câu, thế
vì chuyện gì mà cậu giết thằng cha ấy?
- Vào ngày thăm viếng người nhà mang đến cho hắn một quả
dưa hấu. Hắn…
- Nhét ngay vào gầm giường?
- Sao cậu biết?
- À không… ấy là tớ đoán vậy thôi…
- Ban đêm khi hắn ngủ, tớ cho hắn “tiêu” luôn!
Tôi vội vàng lôi ngay dưa hấu và dưa bở trong làn ra.

- Xin mời cậu cứ tự nhiên. Cậu ăn cả hai thứ đi, đừng khách
sáo… Thử nghĩ coi, cuộc đời thật là bất công!… Một người tử
tế như cậu mà lại bị vào tù! Làm sao lại có chuyện như thế
được nhỉ?
- Ở ngoài tớ giết một thằng, rồi bị người ta tống giam. Tớ với
hắn sống chung một buồng. Và dưới gầm giường của hắn…
- Rồi chờ đến khi hắn ngủ, cậu đã…
- “Thịt” hắn. Nhưng sao cậu biết?
- À vô tình thôi… Cậu đừng để ý…
Trời ơi, làm sao tôi sống được đến sáng mai với gã ăn thịt
người này đây? Chắc chắn người ta cố tình đưa thằng này vào
buồng tôi để hắn kết liễu đời tôi đây…
- Mời cậu ăn hết đi, đừng để thừa làm gì…
Suốt năm tháng mọi người đến thăm tôi đều đến tay không.
Vừa đúng hôm nay mới có người tiếp tế thì lại… Tôi đã định
ăn dè cho hết tháng cuối cùng trước khi được thả…
Cả đêm hôm trước tôi đã thức ngồi viết báo nên bây giờ mắt
díp lại. Nhưng nếu tôi thiếp đi thằng cha kia sẽ thịt tôi ngay…
Nếu hắn tấn công tôi thì biết làm sao bây giờ đây? Tôi sẽ lấy
cái làn chụp vào đầu hắn, sau đó chùm thêm cái chăn vào…
Rồi chúng tôi sẽ quần nhau cho đến sáng… Không, tôi làm sao
đủ sức cầm cự với hắn đến sáng được!…
Tôi bèn đưa cái chăn cho hắn:
- Cậu đi ngủ đi!
- Tớ không buồn ngủ, cậu cứ “giấc” đi!
Hắn không ngủ - thế này thì nguy to rồi… Tôi hơi ngả lưng
xuống và bắt đầu đề phòng mọi chuyện.
- Tổng cộng tớ “thịt” có bốn thằng, thế mà bị tống vào tù!
Trong chiến tranh người ta giết hàng nghìn người mà chẳng ai
bị kết tội… Đằng này vẻn vẹn có 4 mống… thế mà cũng bị
tống vào tù! Chúng tôi im lặng. Sau đó hắn hạ giọng hỏi tôi:
- Thế cậu vì làm sao?

- Tớ ấy à?… - Một ý nghĩ chợt loé lên trong đầu tôi. “Không!
nhất định phải thoát ra khỏi tình huống này”. - À phải… tớ…
tớ “thịt” một thằng…
- Vì chuyện gì?
- Chẳng vì chuyện gì cả… Thích lên là tớ “thịt”, có thế thôi,..
- Chỉ đơn giản có thế thôi?
- Sao lại đơn giản có thế? Lúc đầu tớ “thịt” bố của hắn…
Thằng con lợn này xông vào cứu, thế là tớ “thịt” luôn cả hai
đứa…
Đôi mắt hum húp của Beni Tatgi bắt đầu mở to.
- Thế bố hắn vì tội gì?
- Chả vì tội gì cả… Tớ đang điên tiết và nghĩ là phải “thịt” một
thằng cha nào đó, thế là tớ “thịt”!
- Chỉ thế thôi?
- À quên: lúc đầu tớ “thịt” mụ già - tức là mẹ của thằng thanh
niên kia… Sau đó đành phải cho nốt lão chồng mụ về chầu
giời…
- Thế cậu giết mụ già vì lý do gì?
- Tớ không nhớ nữa… Chuyện xảy ra lâu quá rồi…
- Thế tổng cộng cậu “thịt” bao nhiêu người?
- Khoảng mười lăm, hai mươi gì đấy…
- Lạy thánh Ala, thế thì cậu làm cả cuộc chiến tranh rồi còn gì!
Beni Tatgi lùi dần vào góc phòng để tránh xa tôi. Từ đó cho
đến khi trời sáng, cố chống lại cơn buồn ngủ, tôi cứ ngồi bịa
thêm những chi tiết mới.
Khi trời vừa rạng, Beni Tatgi lấy hai nắm tay đấm đấm vào
cửa sắt. Viên coi ngục đến. Hai người thì thầm với nhau điều
gì đó, rồi tôi thấy viên cai ngục dẫn hắn đi.
Tới lúc đó tôi mới thở phào nhẹ nhõm.
Thái Hà dịch

Chiếc đèn chùm năm vòi
Trong tiệm cà phê tôi gặp một người thấp nhỏ, hơi đậm. Anh
ta là ai tôi không biết.
Đó là thời kỳ khó khăn, tôi bị thất nghiệp, không kiếm đâu ra
tiền. Để cố cầm cự cho qua ngày, vợ chồng tôi phải đem bán
dần những đồ đạc không thật cần lắm. Ít lâu sau chẳng còn gì
để bán, trong nhà chỉ còn toàn sách, mấy cái giường và vài cái
xoong.
Khi chủ nhà đuổi chúng tôi ra khỏi nhà vì không có tiền trả, tôi
gửi vợ con đến nhà bố vợ. Quan hệ giữa tôi và bố vợ vốn dĩ đã
không êm đẹp lắm, nên tôi chỉ dám đến thăm vợ con vào lúc
mọi người trong nhà đã đi ngủ hết. Người ra mở cửa phải là vợ
tôi - chúng tôi đã giao hẹn nhau như vậy.
Một hôm, vào lúc đêm khuya, tôi đến nhà bố vợ, khẽ gõ vào
cánh cửa. Chính ông bố vợ ra mở. Thấy tôi ông không nói một
câu, tắt phụt đèn rồi bỏ đi ngay. Trong bóng tối tôi bị vấp ngã
đè lên không biết vật gì. Hoá ra đó là một đống sách. Khó
khăn lắm mới đứng dậy được, tôi bắt đầu men theo tường lần
mò đi tiếp. Bỗng tôi nghe thấy tiếng nức nở, tôi mở cửa căn
buồng có ánh đèn và nhìn thấy vợ tôi và ông bố vợ - vợ tôi
đang khóc, mắt sưng đỏ.
- Bảo nó đem cái đống giấy lộn ấy đi, không có tao đốt hết đấy
- Bố vợ tôi doạ - Và chừng nào nó không kiếm nổi tiền nuôi
vợ con thì đừng có vác mặt đến đây nữa.
Từ hôm đó suốt ngày tôi ngồi quán cà phê. Cái lão béo lùn
giống tôi cũng đến đó từ sớm và ngồi lì cả ngày ở quán.
Một hôm mãi đến tối mới thấy lão ta đến. Trong tay lão ta cầm
một cái đèn chùm năm vòi. Lão ta đặt cái đèn lên bàn và uống
một tách cà phê. Từ đó lúc nào đến quán cà phê lão cũng xách
theo cái đèn chùm. Lão đặt cái đèn lên bàn và ngồi đến tận tối
mịt mới về.
Hôm sau tôi thấy một cái vòi đèn bị gẫy. Sau đó lại gẫy thêm
hai cái nữa và cả năm bóng đèn bị vỡ. Ba hôm sau nữa thì

không còn một vòi, một bóng đèn nào. Chỉ còn lại mỗi cái
khung bằng thép mạ đồng.
Bây giờ tôi và vợ tôi phải gặp nhau trong công viên, hai chúng
tôi đứng nói chuyện. Quyết định của bố vợ tôi là không thể
không chấp hành: chừng nào tôi chưa nuôi nổi con cái thì ông
cấm tôi gặp cả con gái ông. Còn nếu tôi không kiếm được việc
làm và không có tiền thì có thể ông sẽ bắt tôi làm đơn ly dị con
gái ông.
Tôi chấp nhận làm bất cứ việc gì. Nhưng đi xin việc ở đâu
cũng bị từ chối.
Một hôm tôi gặp người bạn cũ và kể anh ta nghe về tình cảnh
của tôi.
Tôi sẵn sàng làm bất cứ việc gì, kể cả làm phụ hồ trên công
trường xây dựng, - tôi nói.
Bạn tôi rất thông cảm.
- Nếu đã đến nước này thì anh hãy thử đi buôn xem. Lúc đầu
buôn bán mấy thứ hàng xén thôi. Bán mấy đôi tất, khăn mùi
xoa chẳng hạn - trước mắt là kiếm để tự nuôi mình đã. Ngày
mai anh đến đây tôi sẽ cho anh năm trăm lia. Rồi anh bắt tay
vào việc ngay đi!
Tôi ghi địa chỉ của anh ta và chúng tôi chia tay. Tôi chỉ muốn
nhảy cẫng lên vì sung sướng. Thời buổi này liệu còn mấy ai
cho anh được năm trăm lia?! Nghĩa là vẫn chưa phải đã hết
những người tốt.
Buổi sáng, trước khi đến nhà người bạn, tôi ghé vào quán cà
phê. Một lát sau người đàn ông có cái đèn chùm xuất hiện.
Anh ta ngồi xuống gần tôi và đặt cái đèn lên bàn.
- Khoẻ chứ? - Anh ta chào tôi.
- Cảm ơn, còn anh? - Tôi hỏi, rồi làm như tình cờ nói tiếp: Xin lỗi vì tò mò nhé, nhưng tại sao lúc nào tôi cũng thấy anh
mang cái đèn chùm theo vậy?
- Đây không phải đèn chùm, mà là cả một cực hình, một nỗi
khổ của tôi đấy!
- Sao thế vậy? - Tôi ngạc nhiên.

- Chuyện dài lắm. - Anh ta nói - không dễ gì xoay chuyển
được tình thế khi nó đã trở thành tồi tệ. Cách đây không lâu tôi
bị mất việc làm. Nhân tiện phải nói, ngay cả khi có việc làm
gia đình tôi cũng khó khăn lắm mới xoay xoả được đủ sống.
Chúng tôi không để dành được đồng nào. Hoàn cảnh có thể
nói là cực kỳ bi đát. Tôi có vợ và hai con. - Thế thì giống tôi, tôi buông một câu buồn bã.
- Anh không hiểu được những nỗi khổ của chúng tôi đâu!
- Tôi cũng có những nỗi khổ giống hệt anh!
- Lúc đầu chúng tôi phải bán đi đồ đạc. Chúng tôi phân loại đồ
đạc ra thành những thứ thật cần thiết - nghĩa là những thứ mà
không có thì không thể sống được - và những thứ hoàn toàn
không cần. Rồi bắt đầu bán từ những đồ đạc không cần. Ít lâu
sau chúng tôi hiểu ra là chúng tôi chẳng cần thứ gì hết, và đem
bán sách.
- Hệt như hoàn cảnh của tôi rồi!
- Cuối cùng, khi chủ nhà tống cổ chúng tôi khỏi nhà thì chỉ
còn lại mấy cái giường, sách vở và vài ba cái nồi niêu, bát đĩa.
- Và anh gửi vợ con đến nhà bố vợ phải không?
- Làm sao anh biết?
- Thì tôi cũng làm y như vậy!
- Phải, tôi gửi họ về nhà bố vợ. Ngay từ đầu quan hệ giữa tôi
và bố vợ đã không được tốt đẹp lắm.
Có cảm tưởng như ông khách béo lùn kia đang kể về cuộc đời
của chính tôi. Tôi nghe anh ta mà hết sức ngạc nhiên. Một
đêm, anh ta đến nhà bố vợ. Người mở cửa lại chính là ông bố
vợ. Thế là ông ta tắt đèn, ông thấp béo ngã ngay vào đống
sách. Hệt như chuyện của tôi, không sai một chi tiết!
Thật không thể tưởng tượng được! Hay là anh ta nghe lỏm
được chuyện của tôi, rồi nảy ra ý định chế giễu tôi?
- Tôi biết rồi, biết rồi, nói ngắn gọn thôi, - tôi kêu lên. - Đừng
dài dòng nữa, anh kể về cái đèn chùm đi!
Tôi kể đây… Một hôm tôi gặp anh bạn cũ.
- Và anh ta cho anh năm trăm lia?

- Phải? Nhưng sau anh biết? Tôi chưa hề kể cho ai nghe mà!
- Chuyện đó cũng xảy ra với tôi.
- Được, thế anh đã nhận năm trăm lia chưa?
- Rồi.
- Còn tôi thì chưa nhận, nhưng tôi sắp đi nhận. Thế sau đó thế
nào?
Khi tôi đến nhà người bạn, chân tôi như muốn khuỵu xuống vì
đói. Hai ngày vừa qua tôi chỉ uống hai cốc nước trà. Người
bạn cho tôi năm trăm lia. Tôi không muốn đem đi buôn hết
ngay số tiền đó. Khi đi ngang qua một tiệm ăn, ánh mắt tôi
dừng lại ở những món ăn bày trong tủ kính. Chân tôi bủn rủn.
Phải vào ăn cái gì đã! Chỉ cần ba lia là có thể chén một bữa no
nê? Nhưng tôi sợ phá tờ tiền chẵn. Chỉ cần phá lẻ ra là chúng
sẽ tan biến ngay và anh sẽ chẳng còn lại đồng nào hết!
Khi đi ngang một quán bán chả nướng, mùi chả thơm phức
phả vào mũi tôi. Không nhịn được, tôi bước vào, nhưng rồi lại
vội vàng bước ra ngay. Lúc đầu phải kiếm tiền đã, rồi mới ăn
sau? Ở một quầy bán bánh mì, mùi bánh mì mới ra lò làm đầu
óc tôi ngây ngất. Hay là làm một cái bánh mì vậy? Không, tôi
không có quyền!
Tôi dừng lại trước một quầy bán bánh vòng. Những chiếc
bánh vòng của bước ta trông thật thơm ngon, ròn tan. Hay là
mua một cái? Không! Tôi phải làm ra thật nhiều tiền và đưa
vợ con trở về nhà đã!
Trời hôm đó nóng kinh khủng. Suýt nữa tôi đã xơi một cốc
nước chanh đá. Nhưng may kiềm chế được.
“Rồi ông bố vợ sẽ thấy với năm trăm lia này mình sẽ làm được
những việc lớn lao như thế nào. Lúc đó ông ta sẽ hối tiếc vì đã
xử tệ với mình” - Tôi nghĩ thầm.
Tôi khát khô cả cổ nhưng không muốn phá nát tờ tiền chẵn
này. Tôi không dám mua một cốc nước giá có mười xu. Không
dám đi cả tàu điện mà cứ cuốc bộ.
Cuối cùng tôi đã đến khu chợ có mái. Khi đi ngang qua khu
bán các loại đá quý, vũ khí và đồ cổ, tôi thấy một đám đông
đang tụ tập. Hoá ra đang có phiên bán đấu giá. Trời đã về

chiều. Sáng sớm mai, tôi nghĩ bụng, mình sẽ buôn một ít đào,
lê đem về đây bán. Lúc này tôi chưa có việc gì. Tất nhiên có
thể rẽ vào quán cà phê, nhưng tốn tiền uống chè với cà phê
làm gì! Tốt hơn hết là vào xem cách thức họ mua bán như thế
nào, cũng là giết thời gian nhân thể. Vì chưa bao giờ tôi bước
chân vào khu này.
Tôi bước vào một gian phòng rộng. Có nhiều người đang ngồi
trên những chiếc ghế nhựa. Tôi cũng ngồi xuống một chiếc.
Người bán đấu giá rút từ trong cái bao to ra một chiếc máy ánh
và xướng thật to:
- Máy ảnh nhãn hiệu “Rô-lây-phờ-lếch”, ống kính hai phẩy
rưỡi, gần như còn mới nguyên, đang hoạt động tốt. Trị giá ba
trăm lia. Ba trăm lia! Ai muốn mua? Ba trăm…
- Ba trăm mười - Có người nào đó trong hàng ghế kêu to.
- Ngài kia đã trả ba trăm mười… Ba trăm mười, ba trăm
mười,.. - Người bán đấu giá tuyên bố.
- Ba trăm mười lăm! - Có tiếng ai đó hô.
Từ bốn phía bắt đầu nghe thấy những tiếng hô:
- Tôi trả ba trăm hai mươi!
- Bốn trăm năm mươi
Im lặng. Người bá...